C Profil Ölçüleri ve Teknik Detaylar

C Profil Ölçüleri ve Teknik Detaylar: İç Mekan ve Yapısal Karkas Sistemleri Rehberi (2026)

İç mekan kuru yapı sistemlerinde (asma tavan ve bölme duvar) ve hafif çelik yapı karkaslarında taşıyıcı omurgayı oluşturan en kritik eleman C profilidir. Kesit yapısı "C" harfini andıran, kanat uçlarındaki içe kıvrımları (pah/kordon) sayesinde bükülme ve eğilme direnci maksimum seviyeye çıkarılan bu galvanizli çelik elemanlar; kaplama levhalarının sabitlendiği, dikey veya yatay yüklerin karşılandığı ana taşıyıcılardır.

1. C Profil Sistemlerinin Semantik Sınıflandırılması

C profilleri, kullanıldıkları alana ve taşıdıkları yükün niteliğine göre iki temel kategoride incelenir. Bu iki kategorinin ölçü ve teknik standartları birbirinden tamamen farklıdır:

1. Kuru Yapı (Alçıpan) C Profilleri: İç mekanlarda yük taşımayan (non-load bearing) bölme duvar, giydirme duvar ve asma tavan karkaslarında kullanılır.

   • Tavan C Profili (TC 60/27): Asma tavanlarda kaplama levhalarının vidalandığı yatay taşıyıcıdır.

   • Duvar C Profili (DC 50, DC 75, DC 100): Bölme duvarlarda zeminden tavana dikey kurgulanan dikme profilidir.

2. Yapısal (LGS / Hafif Çelik) C Profilleri: Binanın öz ağırlığını, kat/döşeme yüklerini ve rüzgar/deprem gibi çevresel kuvvetleri taşıyan (load-bearing) dış duvar, kolon ve çatı karkas elemanlarıdır.
   

2. Alçıpan C Profil Ölçüleri ve Teknik Detayları (TS EN 14195)

İç mekan alçıpan uygulamalarında kullanılan C profilleri TS EN 14195 ("Alçı Levha Sistemlerinde Kullanılan Metal Çerçeve Bileşenleri") standardına tabi olarak üretilir.

A. Tavan C Profili (TC 60/27) Ölçüleri

• Taban Genişliği ($w$): 60 mm

• Kanat Yüksekliği ($h$): 27 mm

• Standart Et Kalınlığı ($t$): 0.40 mm – 0.60 mm (Profesyonel şantiyelerde sarkma riskine karşı minimum 0.50 mm - 0.60 mm kullanımı zorunludur).

• Standart Boy (L): 3000 mm (3 Metre)

• Uyumlu Çevre Profili: Tavan U 28 (TU 28)

B. Duvar C Profili (DC) Ölçüleri

Duvar C profillerinin taban genişliği, Duvar U (DU) profillerinin içine rahat geçebilmesi ve kilitlenebilmesi için nominal ölçünün yaklaşık 1.2 mm altında üretilir.

• DC 50 Profil Ölçüleri:

  • Taban Genişliği: 48.8 mm (DU 50 ile kullanılır, toplam duvar kalınlığı 75 mm olur).

  • Kanat Yüksekliği: 47 mm – 50 mm

• DC 75 Profil Ölçüleri:

  • Taban Genişliği: 73.8 mm (DU 75 ile kullanılır, toplam duvar kalınlığı 100 mm olur).

  • Kanat Yüksekliği: 47 mm – 50 mm

• DC 100 Profil Ölçüleri:

  • Taban Genişliği: 98.8 mm (DU 100 ile kullanılır, toplam duvar kalınlığı 125 mm olur).

  • Kanat Yüksekliği: 47 mm – 50 mm

3. Yapısal (Taşıyıcı) C Profil Ölçüleri ve Detayları (TS EN 10346)

Hafif çelik binalarda ve taşıyıcı duvarlarda kullanılan C profillerinde et kalınlığı ve kesit ölçüleri yük hesaplarına göre belirlenir.

• Taban Genişlikleri: 90 mm, 140 mm, 200 mm, 250 mm, 300 mm

• Kanat Yüksekliği: 40 mm, 50 mm, 60 mm

• Et Kalınlığı: 1.00 mm, 1.20 mm, 1.50 mm, 2.00 mm, 2.50 mm

• Çelik Kalitesi: S350GD veya S550GD (Yüksek akma dayanımlı yapı çeliği).

• Galvaniz Kaplama: Minimum Z275 (275 gr/m2 çinko kaplama).

4. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Mühendislik Esasları

A. Şaşırtma ve Aks Aralıkları

• Bölme duvarlarda dikey DC C profillerinin aks aralığı standart olarak 60 cm’dir. Ancak seramik kaplanacak veya yüksekliği 3 metreyi aşan duvarlarda aks aralığı 40 cm’ye çekilmelidir.

• Asma tavanlarda tali TC C profillerinin aks aralığı maksimum 40 cm, ana taşıyıcı C profillerinin aks aralığı ise 90 - 100 cm olmalıdır.

B. Esneme, Burkulma ve Kenar Kordonlarının Rolü

C profillerinin gövde ve kanat kısımlarına soğuk şekillendirme (roll-forming) aşamasında verilen izler ve boyuna kordonlar (stiffener), profilin eğilme atalet momentini artırır. Et kalınlığı 0.50 mm’nin altına düştüğünde, vidalama esnasında profil burzulur ve vida sacı sıyırır (yalama olur).

C. Korozyon ve Galvaniz Sınıfı

C profillerinin uzun yıllar paslanmadan durabilmesi için korozyon koruması şarttır. Kuru iç mekan uygulamalarında TS EN 10346 uyarınca minimum Z100 (100 gr/m2), banyo/mutfak gibi ıslak hacimlerde ve nemli bölgelerde ise Z140 veya Z180 galvaniz kaplamalı C profilleri tercih edilmelidir.

4. Alçıpan C Profil Ölçüleri Cetveli (Hap Bilgiler)

Doğru C Profil Kesiti ile Sağlam Karkas

Gerek iç mekan asma tavan ve bölme duvar projelerinde gerekse yapısal çelik karkaslarda, projenin statik gereksinimlerine uyan doğru C profil ölçüsünü (TC60, DC50, DC75, DC100), ideal et kalınlığını (minimum 0.50 mm) ve standart galvaniz kalitesini (Z100/Z275) seçmek imalatın ömrünü doğrudan belirler.